Księgi metrykalne Galicji pisano głównie po łacinie, od drugiej połowy XIX wieku często po niemiecku lub po polsku, a w parafiach greckokatolickich po łacinie, polsku i ukraińsku. Zachowane księgi leżą dziś w archiwach państwowych w Polsce i na Ukrainie oraz w archiwach kościelnych.
Czym była Galicja
Galicja to zabór austriacki, czyli południowa część dawnej Rzeczypospolitej od 1772 roku do 1918. Obejmowała m.in. Kraków i Lwów. Księgi prowadziły parafie, bo w Galicji metryki parafialne miały przez długi czas moc dokumentów stanu cywilnego.
Język wpisów
- Łacina: dominuje w parafiach rzymskokatolickich przez większość XIX wieku.
- Niemiecki: pojawia się w nagłówkach i formularzach urzędowych.
- Polski: coraz częstszy w drugiej połowie XIX wieku.
Księgi rubrykowane mają kolumny: numer domu, imię, rodzice, chrzestni. Wpis zwykle czyta się z lewej do prawej wzdłuż kolumn. Przykład łacińskiego aktu zobaczysz w demo odczytu.
Parafie rzymskie i greckokatolickie
Ludność wyznania rzymskokatolickiego i greckokatolickiego miała osobne księgi. Rodzina mogła zmieniać obrządek przy zawarciu małżeństwa, więc przy braku wpisu sprawdź księgi drugiego obrządku w tej samej miejscowości.
Gdzie szukać
Skany ksiąg znajdziesz w archiwach państwowych i serwisach z księgami parafialnymi. Część materiałów dla dawnych parafii leży w archiwach na Ukrainie. Poszukiwania opisaliśmy w przewodniku księgi parafialne online, a ogólnie o rejestrach w tekście o księgach metrykalnych.
Jak czytać skróty
W łacinie spotkasz skróty: „bapt.” baptizatus, „nat.” natus, „fil.” filius, „leg.” legitimus, „patr.” patrini. Imiona łacińskie zapisano w dopełniaczu lub celowniku, więc Joannis oznacza Jana. Zapomniana rozwija skróty i podaje polską formę imion.
Plan poszukiwań dla Galicji
- Ustal parafię z aktu młodszego, na przykład ślubu.
- Zacznij od wpisu urodzenia lub chrztu około wieku podanego w akcie.
- Sprawdź skorowidz w ostatniej karcie tomu.
- Przejdź do rodziców i ich małżeństwa.
Na co uważać
Nazwy miejscowości zmieniały się, a część wsi dziś leży poza Polską. Zapisuj nazwę z aktu i nazwę współczesną. Dla ułatwienia odczytu przeczytaj o odczycie aktów metrykalnych.