zapmniana

Tłumaczenie aktów metrykalnych z łaciny na polski w minutę

Akta chrztów, ślubów i zgonów po łacinie to najstarsza i najtrudniejsza warstwa polskich poszukiwań. Wgrywasz skan, a Zapomniana odczytuje pismo, rozwija skróty i podaje polskie imiona i daty.

Tłumaczenie aktów metrykalnych z łaciny w Zapomnianej wygląda tak: wgrywasz zdjęcie lub skan wpisu z księgi parafialnej, a po minucie masz transkrypcję, tłumaczenie na polski, ujednolicone imiona i datę w zapisie, który zrozumiesz. Osoby z aktu trafiają do drzewa genealogicznego razem z rolami i źródłem.

Dla kogo jest ten odczyt

Dla osób, które mają skany z archiwum, ale nie mają czasu ani cierpliwości, by przez tydzień rozszyfrowywać jeden wpis. Dla genealogów, którzy prowadzą kilka rodów naraz i liczą każdą godzinę. Dla rodzin, które po pierwszym sukcesie z aktem rosyjskim trafiły na dwa pokolenia wcześniej, gdzie zaczyna się łacina.

Jak wygląda akt łaciński

Wpis chrztu z XVIII lub XIX wieku to zwykle kilka zdań bez przecinków, z wieloma skrótami. Schemat jest za to powtarzalny: data, miejscowość, imię dziecka, rodzice, rodzice chrzestni, ksiądz udzielający sakramentu. Raz poznana formuła pozwala czytać kolejne, ale pismo każdego proboszcza jest inne, co robi z odczytu pracę na długie wieczory.

Zapis w akcieZnaczenie
natus, nataurodzony, urodzona
baptizatus, baptizata (bapt.)ochrzczony, ochrzczona
filius, filia (fil.)syn, córka
legitimus, legitimaz prawego łoża, czyli z małżeństwa
patrini, susceptoresrodzice chrzestni
obstetrixpołożna
sponsus, sponsapan młody, panna młoda
testesświadkowie
defunctus, obiit, sepultuszmarły, zmarł, pochowany
annorum, aetatislat, w wieku

Imiona i zawody w łacińskiej formie

Imiona występują w przypadkach gramatycznych, więc Joannis, Joanni i Joannem to wciąż Jan. Zapomniana sprowadza je do formy polskiej, zachowując wariant z aktu, tak by wyszukiwanie w drzewie nie gubiło osób.

  • Imiona: Stanislaus to Stanisław, Adalbertus to Wojciech, Casimirus to Kazimierz, Laurentius to Wawrzyniec, Catharina to Katarzyna, Hedvigis to Jadwiga.
  • Zawody: colonus albo agricola to rolnik, faber to kowal albo rzemieślnik, molitor to młynarz, sartor to krawiec, textor to tkacz.
  • Stan: coelebs to kawaler, virgo to panna, viduus i vidua to wdowiec i wdowa.

Daty słowami

Rok bywa zapisany słowami, na przykład „millesimo octingentesimo quadragesimo quinto”, czyli 1845. Miesiące mają formy dopełniacza: Januarii, Februarii, Martii, Aprilis, Maii, Junii, Julii, Augusti, Septembris, Octobris, Novembris, Decembris. Odczyt zamienia je na datę w formacie dzień, miesiąc, rok i zostawia oryginalny zapis obok.

Co dostajesz po odczycie

  • transkrypcję łacińskiego tekstu z oznaczonymi niepewnymi miejscami,
  • tłumaczenie na polski, zdanie po zdaniu,
  • listę osób z rolami i relacjami, gotową do dodania do drzewa,
  • warianty nazwisk, bo ten sam człowiek bywa zapisany na trzy sposoby,
  • podpowiedź, gdzie szukać następnego pokolenia, na przykład wpisu ślubu rodziców.

Tłumacz czy odczyt w Zapomnianej

Tłumacz sprawdza się, gdy potrzebujesz dokumentu do urzędu. Przy poszukiwaniach, gdzie masz dziesiątki skanów z kilku parafii, rachunek wygląda inaczej: każdy wpis oglądasz kilka razy, wracasz do niego po latach i szukasz tych samych osób w kolejnych księgach. Koszt tłumaczenia za stronę mnoży się szybko, a limit aktów w planie jest stały. Porównanie ze stawkami za stronę opisaliśmy na stronie tłumaczenie aktów z rosyjskiego, a plany znajdziesz w cenniku.

Gdzie zdobyć skany łacińskich ksiąg

Najstarsze księgi leżą w archiwach państwowych, archiwach diecezjalnych i serwisach z księgami parafialnymi. Opisujemy je w przewodniku księgi parafialne online. Dla zaboru austriackiego zajrzyj do tekstu o księgach metrykalnych Galicji. Gdy masz skan, wgraj go do demo odczytu i zobacz wynik na własnym akcie.

Plan poszukiwań, gdy kończą się akta po rosyjsku

  1. Znajdź akt ślubu rodziców w najstarszym dostępnym tomie po rosyjsku. Poda wiek młodych, a więc przybliżony rok urodzenia.
  2. Cofnij się do tomu łacińskiego tej samej parafii, o 20 do 30 lat wcześniej.
  3. Odczytaj chrzest, a z niego imiona rodziców chrzestnych, którzy często byli krewnymi.
  4. Dodaj osoby do drzewa i zapisz źródło, czyli parafię, rok i numer aktu.

Pytania i odpowiedzi

U tłumacza liczy się zwykle za stronę, a przy odręcznym piśmie cena rośnie, bo odczyt trwa dłużej. W Zapomnianej plan Odkrywca to 199 zł netto za 40 aktów miesięcznie, a plan Ród 399 zł netto za 150 aktów. Rocznie płacisz o połowę mniej.
Tak. Wgrywasz skan wpisu, a Zapomniana zwraca transkrypcję, tłumaczenie na polski i listę osób z rolami: dziecko, rodzice, rodzice chrzestni. Znajomość łaciny nie jest potrzebna, ale warto sprawdzić nazwiska z oryginałem.
Nie. Do postępowań urzędowych potrzebne jest tłumaczenie przysięgłe. Zapomniana służy do poszukiwań: ustalasz, kim byli przodkowie i w której parafii szukać dalej. Do urzędu zamawiasz odpis i tłumaczenie przysięgłe tylko tych aktów, które naprawdę są potrzebne.
Łacina dominuje w księgach parafialnych do połowy XIX wieku, a w zaborze austriackim często do końca stulecia. W zaborze rosyjskim po 1868 roku akta pisano po rosyjsku, więc starsze tomy z tej samej parafii są łacińskie.
Tak, odczytuje zarówno druk formularzy, jak i pismo ręczne proboszcza. Przy bardzo zniszczonych albo wyblakłych kartach zaznacza niepewne fragmenty, żebyś mógł je sprawdzić na skanie.

Odczytaj pierwszy akt

Wybierz przykład albo wgraj własny skan i zobacz transkrypcję, tłumaczenie oraz osoby gotowe do drzewa.

Odczytaj akt