Aby spisać historię rodziny, zbierz fakty z dokumentów i akt, dołącz opowieści i zdjęcia, a następnie ułóż je chronologicznie, oznaczając, co jest dowodem, a co wspomnieniem. Taka kronika przetrwa dłużej niż pamięć najstarszego krewnego.
1. Ustal zakres
Zdecyduj, czy piszesz o jednej linii (rodzina ze strony ojca), o całym rodzie, czy o jednym przodku. Węższy zakres pozwala skończyć. Możesz później dopisywać kolejne rozdziały.
2. Zbuduj szkielet z faktów
Szkielet to drzewo i oś czasu: kto się urodził, ożenił, gdzie mieszkał i kiedy zmarł. Opieraj go na aktach. Jeśli akt jest po rosyjsku, łacinie lub niemiecku, odczytaj go najpierw. W odczycie aktów metrykalnych opisujemy, jak to wygląda w praktyce.
3. Dodaj opowieści
Z rozmów z krewnymi wybierz historie, które pasują do ram czasowych. Podpisz, kto je opowiedział i kiedy. Jeśli opowieść jest sprzeczna z aktem, zapisz obie wersje, bo sprzeczność sama jest ciekawa.
4. Dodaj kontekst historyczny
Gdy wiesz, że przodek urodził się w 1885 roku we wsi pod zaborem rosyjskim, wiesz też, że chodził do szkoły rosyjskiej, a akt jego chrztu został spisany po rosyjsku z dwiema datami. Taki kontekst ożywia suche daty. Sprawdź, jak wygląda akt po rosyjsku.
5. Zdjęcia i przedmioty
Podpisz zdjęcia: kto, gdzie, mniej więcej kiedy. Zdjęcie bez podpisu za pokolenie staje się zagadką. Zeskanuj w wysokiej rozdzielczości i zapisz w kilku miejscach.
6. Struktura tekstu
- wstęp: kim jesteśmy i skąd pochodzimy,
- rozdziały według linii nazwiska lub pokoleń,
- aneks: tabele osób, daty, źródła,
- osobna lista nierozwiązanych pytań.
7. Oznacz pewność
Przy każdym twierdzeniu zaznacz, czy opiera się na akcie, na dokumencie rodzinnym, czy na opowieści. Pozwoli to następnym pokoleniom dalej weryfikować i poprawiać. Lista źródeł na końcu rozdziału to dobry nawyk.
8. Forma
Może to być dokument tekstowy, książka drukowana albo strona internetowa. Eksport drzewa do PDF i GEDCOM, który oferuje Zapomniana, przyda się jako załącznik. Plany znajdziesz w cenniku.
9. Podziel się i zbieraj uzupełnienia
Pokaż pierwszą wersję rodzinie i poproś o poprawki. Wspólne drzewo, w którym każdy dopisuje to, co wie, sprawia, że historia rodziny staje się projektem wielu osób, a nie jednego pasjonata. Jeśli dopiero zaczynasz, przeczytaj jak zrobić drzewo genealogiczne i odczytaj pierwszy akt.